ABD'deki ara seçimlerde Demokrat Parti Kongrenin her iki kanadında da kontrolü ele geçirdi, Trump yenilgiyi kabul etti. (Foto: Whitehouse / Flicker)

KONULAR

ABD ara seçimlerinde Demokratlar’ın zaferi

ABD'de dün yapılan ara seçimlerde Demokratlar, Senato'nun ardından Temsilciler Meclisi'nde de çoğunluğu kazanarak Kongre'nin iki kanadının kontrolünü ele geçirdi. 

Başkan Donald Trump'ın ikinci dönemine yönelik bir referandum niteliği taşıyan seçimlerde Cumhuriyetçilerin uğradığı ağır yenilgi, Washington'daki siyasî dengeleri değiştirdi.

Demokratlar, Amerikan medyasının seçim projeksiyonlarına göre, 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde en az 220 sandalye kazanarak çoğunluk için gereken 218 sandalyeyi aştı. 

Senato'da ise 100 sandalyeli üst kanatta 53 sandalyeye ulaşan Demokratlar, 50 sandalyelik çoğunluk eşiğini geçti.

Böylece Demokratlar, Trump'ın görev süresinin kalan iki yılında başkanın siyasî gündemini denetleme ve yönetimi üzerinde baskı kurma imkânı elde etti. 

Yeni çoğunluğun, Trump yönetimine yönelik soruşturmalar başlatması ve Beyaz Saray'ın politikalarını Kongre'de daha fazla tartışmaya açması bekleniyor.

Teksas'ta 30 yıl sonra Demokrat zaferi

Seçim gecesinin en dikkat çekici sonuçlarından biri, Cumhuriyetçilerin geleneksel kalelerinden Teksas'ta alındı.

Demokrat James Talarico, Cumhuriyetçi aday ve eyalet Başsavcısı Ken Paxton'ı mağlup ederek 30 yılı aşkın sürenin ardından Teksas'ı Senato'da temsil edecek ilk Demokrat oldu.

Talarico, Austin'deki zafer konuşmasında, "Bu yarışta kendi devlerimizle karşı karşıya geldik. Dünyanın en zengin adamı, dünyanın en güçlü adamı ve Washington'daki tüm siyasî düzenekle mücadele ettik. Golyat'ı yendik" dedi. 

Talarico'nun sözleri, milyarder Elon Musk'ın Cumhuriyetçi kampanyalara yaptığı büyük malî katkılara ve Trump'ın desteğine gönderme olarak değerlendirildi.

Demokratlar, Kuzey Carolina'da eski vali Roy Cooper, Güney Carolina'da Annie Andrews ve Kansas'ta Adam Hamilton gibi isimlerin zaferleriyle Senato'da önemli kazanımlar elde etti. 

Ohio'da Sherrod Brown'ın yeniden Senato'ya dönmesi de Cumhuriyetçilerin elindeki bir sandalyenin Demokratlara geçmesini sağladı.

Azınlıklardan tarihi kazanımlar

Ara seçimler, ABD siyasetinde temsil açısından da önemli sonuçlar doğurdu. Demokrat Keisha Lance Bottoms, Georgia'da vali seçilerek ülke tarihinde bu göreve gelen ilk siyahî kadın oldu.

İlk açık eşcinsel erkek senatör ile ilk kadın Kızılderili valinin de seçildiği gecede, Demokrat Abdül El-Sayid Michigan'daki Senato yarışını kazanarak ABD Senatosu'na seçilen ilk Müslüman oldu.

Temsilciler Meclisi'nde ise Filistin kökenli Amerikalı Kongre üyesi Raşida Tlaib, Demokratların lideri Hakim Jeffries ve Alexandria Ocasio-Cortez yeniden seçildi.

Senatosuya seçilen ilk Müslüman oldu

ABD'de Demokrat Parti'nin Michigan eyaletinden Senato adayı Abdul El-Sayid, ara seçimlerde Cumhuriyetçi rakibi Mike Rogers'ı mağlup ederek ülke tarihinde Senato'ya seçilen ilk Müslüman oldu. 

Eski ABD Başkanı Barack Obama'nın da desteğini alan 42 yaşındaki doktor ve siyasetçi, sağlık hizmetlerine erişim, ekonomik eşitsizliklerle mücadele ve İsrail'e askerî yardımların sona erdirilmesi vaatleriyle seçim kampanyasını yürüttü.

Mısır kökenli Amerikalı bir aileden gelen El-Sayid, 4 Ağustos 2026'da düzenlenen Demokrat Parti ön seçimlerini kazanarak, Senato adaylığına ulaşan ilk Müslüman olmuştu. Genel seçim zaferiyle bu kez ABD Senatosu'na seçilen ilk Müslüman olarak tarihe geçti.

Demokrat Partinin ilerici kanadında yer alan El-Sayid'e, sağlık hizmetlerinin herkes için erişilebilir olmasını ve ekonomik eşitsizliklerin azaltılmasını savunuyor. Büyük şirketlerin ve milyarderlerin siyasî karar alma süreçlerindeki etkisinin sınırlandırılmasını da savunan El-Sayid, kampanyasında hayat pahalılığıyla mücadeleyi öne çıkardı.

Michigan'daki seçim yarışı, kampanyanın son döneminde ABD Başkanı Donald Trump'ın El-Sayid'e yönelik sert açıklamaları nedeniyle ülke gündemine taşındı. Michigan'daki bir seçim mitinginde El-Sayid'i "cihatçı" olarak nitelendiren Trump, Demokrat adayın eyalette şeriat hukukunu uygulamak istediğini ve Müslüman Kardeşler üyesi olduğunu öne sürdü. Ancak bu iddialarına ilişkin kanıt göstermedi.

El-Sayed'in adaylığı Demokrat Parti içinde de görüş ayrılıklarına yol açtı. Ön seçimlerde kendisine rakip olan Temsilciler Meclisi üyesi Haley Stevens, yarışı kaybetmesinin ardından genel seçim öncesinde Cumhuriyetçi aday Mike Rogers'ı desteklediğini açıkladı.

Trump'tan karışık mesajlar

Trump, seçim sonuçlarının Demokratlar lehine şekillenmesi üzerine New York Times gazetesine yaptığı açıklamada, yenilgiyi kabul etti ve Demokratlarla çalışmaya hazır olduğunu söyledi.

"Sonuçları kesinlikle kabul etmeye hazırım. Demokratlarla çalışacağız ve onlarla birlikte çalışmayı dört gözle bekliyoruz. Muhtemelen bir uzlaşma yolu buluruz" diyen Trump, kısa süre sonra Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda ise kendisinin oy pusulasında bulunmadığını savundu.

Trump, "Ben oy pusulasında değildim. Eğer olsaydım, ezici bir zafer kazanırdık" dedi.

Cumhuriyetçilerin yenilgisinden Teksas Valisi Greg Abbott'ı da sorumlu tutan Trump, eski müttefikini "adı dışında Cumhuriyetçi olmayan kişi" anlamına gelen “Rino” ifadesiyle eleştirdi.

Cumhuriyetçi adayların belirlenmesinde de doğrudan rol oynayan Trump, Fox News'e verdiği röportajda kendisinin adaylardan daha iyi kampanya yürüttüğünü savundu. ABD Başkanı, aynı röportajda, partisinin ağır yenilgisinde İran savaşının da "kısmen" etkili olduğunu kabul etti.

ABD medyasının seçim projeksiyonlarına göre, Demokratlar, Senato'nun kontrolünü

Washington'da güç dengeleri değişiyor

ABD siyasî sisteminde başkanın kabinedeki kritik görevlere yaptığı atamaların yanı sıra federal yargıç adaylarının da Senato tarafından onaylanması gerekiyor.

Senato'da çoğunluğu yeniden elde eden Demokratlar, Trump'ın bu önemli makamlara yapacağı atamaları engelleme imkânına kavuştu.

Bu durum, özellikle ABD Yüksek Mahkemesi üyelerinden birinin istifa etmesi veya hayatını kaybetmesi halinde daha da önem kazanabilir.  Böyle bir senaryoda Trump'ın boşalan üyeliğe yeni bir yargıç atama konusunda hareket alanının önemli ölçüde daralması bekleniyor.

Bununla birlikte Trump, başkanlık yetkilerinin önemli araçlarını kullanmayı sürdürebilecek. 

Başkan, Kongrenin her iki kanadından geçen yasaları veto etme yetkisine sahip. Temsilciler Meclisi'nin de Demokratların kontrolüne geçmesi halinde bu yetkinin önemi daha da artacak.

Trump'ın ikinci başkanlık döneminin başından bu yana sıkça başvurduğu başkanlık kararnameleriyle yönetme yöntemini sürdürmesi de bekleniyor. Böylece Kongre'de çoğunluğu kaybeden Cumhuriyetçi başkan, yasama sürecinde karşılaşacağı engelleri yürütme yetkilerini kullanarak aşmaya çalışabilir.

Veto yetkisini hatırlattı

Trump, daha sonra alışılmışın dışında bir tutumla seçimlerde kendisini mağlup eden Demokratları tebrik ederek, rakiplerinin "iyi mücadele ettiğini" söyledi. 

Trump, Kongre'deki siyasi dengeler değişse de Başkan olarak sahip olduğu "veto yetkisini" kullanabileceğini hatırlattı.

Başkan, sosyal medya hesabında üzerinde "Make America Great Again" (Amerika'yı Yeniden Büyük Yap) sloganı bulunan kırmızı şapkanın üzerindeki MAGA harflerinin yerine VETO yazılmış bir görsel paylaştı. 

Musk'tan alaycı paylaşım

Cumhuriyetçi kampanyalara yüz milyonlarca dolar, toplamda yaklaşık yarım milyar dolar katkıda bulunan milyarder Elon Musk da seçim yenilgisinin ardından X hesabından alaycı bir paylaşım yaptı.

Musk, "Görünüşe göre seçimlere müdahale eden uzay lazerlerim bu kez işe yaramadı" diye yazdı.

Seçim sonuçları, ekonominin yanı sıra İran savaşının da seçmenlerin gündemindeki önemli başlıklardan biri olduğunu ortaya koydu. 

İki yılda bir düzenlenen Kongre seçimleri, görevdeki başkanın dört yıllık döneminin ortasına denk gelmesi nedeniyle geleneksel olarak başkanın performansına ilişkin bir güven oylaması niteliği taşıyor.