Kurbanlık harcamaları 200 milyar lirayı buluyor

Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) tahminlerine göre Kurban Bayramı’nda 3,3 milyon hayvan kesilmesi ve kurbanlık harcamalarının 192 milyar lirayı bulması bekleniyor. 

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, yaptığı açıklamada Kurban Bayramı’nın dini ve kültürel boyutunun yanı sıra ülke ekonomisi ve özellikle hayvancılık sektörü açısından büyük önem taşıdığını belirtti. 

Kurbanlık kesim sürecinin birçok sektörü kapsayan önemli bir ekonomik hacim oluşturduğunu anlatan Bayraktar, “Son yıllardaki kurban satış verileri dikkate alındığında, 2026 yılında yaklaşık 750 bin büyükbaş ve 2 milyon 550 bin küçükbaş olmak üzere toplam 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvanın kesileceği tahmin ediliyor” dedi. 

Bayraktar, kurbanlık fiyat ve yöntemlerinin illere göre farklılıklar gösterdiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Bazı bölgelerde satışlar canlı kilogram veya karkas et fiyatı üzerinden yapılırken, bazı bölgelerde pazarlık usulüyle canlı hayvan satışı ya da hisseli satış yöntemi uygulanıyor.  Özellikle büyükşehirlerde kesim ücretlerinin de satış fiyatına dahil edildiği görülüyor. 

Kurbanlık fiyatları; hayvanın canlı ağırlığına, ırkına, büyükbaşta inek, düve veya tosun; küçükbaşta koyun, koç veya keçi olmasına göre değişiklik gösteriyor. 

Kurbanlık fiyatları 

Ziraat adalarımızdan alınan verilere göre 2026 yılında büyükbaş kurbanlıkların fiyatlarının hayvan başına 120 bin lira ile 450 bin lira, küçükbaş hayvanların ise 15 bin lira ile 45 bin lira arasında değişmesi bekleniyor. 

Canlı kilogram fiyatlarının büyükbaş hayvanlarda 340 lira ile 520 lira, küçükbaş hayvanlarda ise 300 lira ile 520 lira arasında olacağı tahmin ediliyor. 

Ülke ortalamasına bakıldığında, büyükbaş hayvanlarda canlı kilogram fiyatının 411 lira 19 kuruş, küçükbaş hayvanlarda ise 397 lira 61 kuruş seviyesinde olduğu görülüyor.

Fiyatlar üçte bir oranında arttı

Geçen yıla göre fiyat artışı büyükbaş hayvanlarda yüzde 36,9, küçükbaş hayvanlarda ise yüzde 29,3 olarak gerçekleşti. 

Ortalama canlı kilogram fiyatı büyükbaşta 300 lira 38 kuruştan 411 lira 19 kuruşa, küçükbaşta ise 307 lira 52 kuruştan 397 lira 61 kuruşa yükseldi. 

Satışların yoğun olduğu büyükşehirlerde canlı kilogram fiyatları büyükbaş hayvanlarda İstanbul Avrupa Yakası’nda 480-520 lira, Anadolu Yakası’nda 480-500 lira, Ankara ve İzmir’de ise 380-450 lira aralığında değişiyor. 

Küçükbaş hayvanlarda ise İstanbul Avrupa Yakası’nda 480-520 lira, Anadolu Yakası’nda 450-470 lira, Ankara ve İzmir’de ise 400-450 lira aralığında fiyat oluşuyor.

2026 yılında büyükbaş hayvanlarda hisseli satışlar yaygın şekilde devam ediyor. İllere göre farklılık göstermekle birlikte hisse bedellerinin ortalama 25 bin lira ile 60 bin lira arasında değiştiği görülüyor. Bayramın yaklaşmasıyla birlikte talep durumuna göre bu fiyatlarda değişiklik yaşanabilecektir.”

Fiyat artışlarının temel nedenleri

Bayraktar, yükselen maliyetlerin kurbanlık fiyatlarını artırdığını belirterek, şu bilgiler paylaştı:

“Kurbanlık fiyatlarında yaşanan yükselişte başta yem olmak üzere işçilik, veterinerlik hizmetleri, ilaç, elektrik, mazot ve nakliye giderlerinde meydana gelen maliyet artışları etkili oldu. 

Üreticilerimizin işletmelerinde çalıştırdığı işçilere ödedikleri brüt asgari ücret geçen yıl 26 bin 5 lira iken, bu yıl yaklaşık yüzde 27 artışla 33 bin 30 liraya yükseldi. 

Geçen yıl tonu 3 bin 733 lira olan samanın fiyatı yüzde 106,3 artışla 7 bin 768 liraya, 12 bin 835 lira olan besi yeminin fiyatı yüzde 37,7 artışla 17 bin 673 liraya, 10 bin 958 lira olan kuru yonca otunun fiyatı ise yüzde 36,1 artışla 14 bin 910 liraya çıktı. 

İşletmelerde kullanılan elektriğin kilovat fiyatı geçen yıla göre yüzde 25,1 artışla 377,2 kuruştan 472,8 kuruşa yükselirken, mazot fiyatları da yüzde 46 artarak 46 lira 94 kuruştan 68 lira 51 kuruşa çıktı. 

Nakliye maliyetlerinde de ciddi artış yaşandı. Geçen yıl Kars’tan Ankara’ya 55 bin liraya taşınan kurbanlık hayvanlar bu yıl 80 bin liraya, İstanbul’a 70 bin liraya taşınan sevkiyatlar 95 bin liraya, Bursa ve İzmir’e 75 bin liraya yapılan taşımalar ise 100 bin liraya ulaştı.” 

Vekâletle kesim uygulamaları

Bayraktar, Kurban Bayramı döneminde çok sayıda dernek ve vakfın aldıkları vekâlet doğrultusunda kesim organizasyonları yaptığını, vekaletle kurban kesimi uygulamalarının son yıllarda giderek arttığı belirtti. 

Bayraktar, “Vakıf ve derneklerin yurt dışı organizasyonlarında uyguladığı düşük fiyat politikası, birçok vatandaşın daha ekonomik olduğu düşüncesiyle bu organizasyonlara yönelmesine neden oluyor, bu durum ise iç piyasada üreticilerimizin satışlarını olumsuz etkiliyor” dedi. 

Vekaletle kurban kesimlerinin Türkiye’de yapılmasını öneren Bayraktar, bunun hem üreticiye hem de hayvancılık sektörünün korunmasına katkı sağlayacağını söyledi. 

Bayraktar, üreticilerin kurban pazarlarında sunulan hizmetlerin yetersiz olmasından yakındığını da kaydetti.  

Kurbanlık hayvanların ekonomik değeri

Bayraktar, kurbanlık hayvanların ekonomik değerine ilişkin şunları paylaştı:

“Ortalama 400 kilogram canlı ağırlığa sahip bir büyükbaş hayvanın canlı kilogram fiyatının 411 lira 19 kuruş olacağı dikkate alındığında, bayram süresince kesilecek yaklaşık 750 bin büyükbaş hayvan için ödenecek tutarın 123 milyar 357 milyon liraya ulaşacağı tahmin ediliyor. 

Küçükbaş hayvanlarda ise ortalama satış fiyatının 26 bin 900 lira olacağı varsayımıyla, yaklaşık 2 milyon 550 bin küçükbaş hayvan için ödenecek tutarın 68 milyar 595 milyon lirayı bulacağı öngörülüyor. Buna göre halkımızın yaklaşık 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvan için toplamda 192 milyar liraya yakın harcama yapacağı tahmin ediliyor.” 

Bayraktar, kesilen kurbanların derilerinin deri ve tekstil sanayi açısından önemli hammadde niteliği taşıdığını belirterek, deri toplama ve işleme süreçlerinde yaşanan sorunlar nedeniyle bunun yeterince değerlendirilmediğini söyledi. Bayraktar, “Yaklaşık 750 bin büyükbaş ve 2 milyon 550 bin küçükbaş hayvandan elde edilecek derilerin yanlış kesim uygulamaları veya toplama zincirindeki aksaklıklar nedeniyle zayi olması, ciddi bir ekonomik kayıp oluşturuyor” dedi. 

Kasaplık hizmetleri 

Şemsi Bayraktar’ın verdiği bilgiye göre, Kurban Bayramı’nda önemli bir ekonomik faaliyet olan kasaplık hizmetlerinde de kesim, yüzme ve parçalama işlemlerine göre farklı ücretler uygulanıyor. 

Büyükbaş hayvanlarda yalnızca kesim, yüzme ve dörde bölme işlemleri için 10 bin-15 bin lira arasında, detaylı parçalama işlemleri için ise 15 bin-20 bin lira arasında ücret alınıyor. Küçükbaş hayvanlarda ise kesim ücretleri 1500 lira-2 bin 500 lira arasında değişiyor. 

Bayraktar, kasaplık hizmetleri için ödenecek toplam tutarın yaklaşık 8,2 milyar liraya ulaşacağının tahmin edildiğini belirtti.  

TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, “Bayram döneminde satışların beklendiği düzeyde gerçekleşmemesi halinde elde kalan hayvanların, Et ve Süt Kurumu tarafından üreticinin yaptığı ek masraflar da dikkate alınarak mağduriyet oluşturmayacak fiyatlarla satın alınması büyük önem taşıyor” dedi.