2026 Nobel Ödülleri sahiplerini buluyor

Dünyanın en saygın ödüllerinden bir kabul edilen Nobel Ödülleri sahiplerini buluyor. 

İsveçli girişimci ve iş insanı Alfred Nobel vefat ettiğinde, vasiyetinde servetinin “önceki yıl boyunca insanlığa en büyük faydayı sağlayanlara” ödül olarak verilmesi vasiyet etmişti. Nobel Ödülü, Nobel’in yaşamı boyunca en çok ilgilendiği alanlarda – fizik, kimya, fizyoloji veya tıp, edebiyat ve barış – gösterilen olağanüstü çabaları ödüllendirecekti.

Ölümünden sonra, vizyonunu hayata geçirmek için uzun bir süreç başladı ve ilk Nobel Ödülleri 1901 yılında verildi. 1969 yılında, yeni bir ödül oluşturuldu: Alfred Nobel Anısına Sveriges Riksbank Ekonomi Bilimleri Ödülü. Bu ödülün eklenmesi, İsveç merkez bankasının üç yüzüncü yılını kutlamak amacıyla yapılan bir istisnaydı.

Her yıl Ekim ayında yeni Nobel Ödülleri ve kazananlar açıklanıyor. 

Açıklanan Nobel Ödülleri ve sahipleri şöyle:

Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü

Ödül ABD’li Karl Deisseroth ile Alman Peter Hegemann ve Georg Nagel arasında paylaştırıldı. Bilim insanları “ışıkla açılan iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri nedeniyle” ödüle hak kazandılar. 

Beynin anıları, duyguları ve davranışları nasıl oluşturduğunu anlamak, araştırmacılar için uzun zamandır bir hayaldi. Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel, canlı bir beyindeki tek tek sinir hücrelerinin faaliyetini açıp kapatmayı mümkün kılan optogenetik alanındaki keşifleri nedeniyle 2026 Fizyoloji veya Tıp Nobel Ödülü’ne layık görüldü. Bu yöntem, beynin gizemlerini ortaya çıkarmak için şu anda dünyanın dört bir yanındaki laboratuvarlarda kullanılıyor.

Nobel Fizik Ödülü

Nobel Fizik Ödülü’nü kazanan isim ABD’li Francis Halzen oldu. Halzen, “IceCube Nötrino Gözlemevi’ne ve astrofiziksel kökenli yüksek enerjili nötrinoların keşfine yaptığı belirleyici katkılarından dolayı” ödülü layık görüldü. 

Halzen, Güney Kutbu’ndaki buzun nötrinolar olarak bilinen parçacıkları izlemek için kullanılabileceğini fark etti. Onun vizyonu ve bilimsel liderliği, ışık sensörleriyle donatılmış bir kilometrelik buz kütlesinden oluşan IceCube Nötrino Gözlemevi için temel öneme sahip. Araştırmacılar, IceCube’ü kullanarak uzak evrendeki son derece yüksek enerjili süreçlerden kaynaklanan nötrinoları tespit edebiliyorlar.

Nobel Kimya Ödülü’nü iki bilim insanı paylaştı

2026 Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan isimler Fransız Henri B. Kagan ve Japon Kenso Soai olarak açıklandı. 

İki bilim insanının “asimetrik organik sentezde doğrusal olmayan etkilerin ve otokatalizin keşfi nedeniyle”ödüle değer bulunduğu belirtildi. 

Amino asitler gibi bazı moleküller, birbirlerinin ayna görüntüsü olan iki varyant halinde bulunuyor. Ancak canlı organizmalar bu ayna görüntülerinden yalnızca birini içeriyor. Bu tür bir kimyasal asimetrinin nasıl ortaya çıkmış olabileceği, kimyagerler için uzun süredir bir gizemdi. Henri B. Kagan ve Kenso Soai, bu bilmeceye bir çözüm buldukları için 2026 Kimya Nobel Ödülü’ne layık görüldüler.

Nobel Edebiyat Ödülü

Bu yılki Nobel Edebiyat Ödülü Kanadalı yazar Anne Carson’a verildi. Carson, “klasik gelenekle eğlenceli bir diyalog içinde, çağdaş edebiyat için yeni biçimler yaratan cesur ve yaratıcı eserleri nedeniyle” ödüle değer bulundu. 

Anne Carson, kariyeri boyunca şiir yazımını çeviri çalışmaları ve çeşitli üniversitelerde öğretim görevleriyle birleştiren bir isim. Edebi üretiminin neredeyse tamamı, filologun kelimelere olan takıntısı ile şairin yeni anlam arayışının kesiştiği noktaya odaklanıyor. Kendisi de kelimelerin etimolojisini tüm çalışmalarının başlangıç noktası olarak tanımlıyor.

Nobel Barış Ödülü

2026 Nobel Barış Ödülü, “barışı ve uluslararası hukuku teşvik etme çabaları nedeniyle” Güney Afrikalı hukukçu Navanethem ‘Navi’ Pillay’ verildi. 

Navi Pillay, tarihe geçen uluslararası mahkeme davalarında, hukuki önlemlerin savaş ve şiddet eylemlerinin önlenmesine yardımcı olabileceğini gösteren bir isim olarak tanınıyor. Ayrıca, uluslararası hukuk kurumlarının güçlendirilmesine de katkıda bulundu. Bağımsızlığı, uzmanlığı ve kararlılığı, onu çağımızın en saygın uluslararası hukukçularından biri haline getirdi.