Türkiye internet kullanımında özgür olmayan ülkeler kategorisinde

Türkiye, Freedom House tarafından hazırlanan “İnternette Özgürlük” raporunda “özgür olmayan” ülkeler arasında gösterildi

Dünya genelinde demokrasi, siyasî haklar ve özgürlükleri izleyen ABD merkezli bir sivil toplum kuruluşu olan Freedom House’ın raporuna göre, Türkiye, 72 ülke arasında 31 puanla 56’ncı sırada yer aldı.

Raporda, Türkiye’de sosyal medya ve haber sitelerine yönelik erişim engellerinin sürdüğü, çevrim içi içeriklerin kaldırılması yönünde artan taleplerin ifade özgürlüğünü sınırladığı belirtildi.

Freedom House, Türkiye’de özellikle “dezenformasyonla mücadele” gerekçesiyle çıkarılan düzenlemelerin, gazeteciler ve kullanıcılar üzerinde caydırıcı etki yarattığını belirtti. 

Raporda, yetkililerin belirli içeriklere hızlı müdahale edebilmesini sağlayan mekanizmaların genişletildiği de ifade edildi.

Türkiye’de çevrim içi alanın gittikçe daha sıkı kontrol altına alındığını belirten kuruluş, internet özgürlüğünün küresel ölçekte üst üste yıllardır gerilediğine dikkat çekti. 

Freedom House’un raporuna göre Türkiye, 100 üzerinden 31 puanla “özgür olmayan” kategoride yer alıyor. Türkiye’nin puanı üç ana kriter üzerinden değerlendirildi:

1 - Erişim engelleri:

Rapor, Türkiye’de internet altyapısı genel olarak yaygın olsa da, devletin belirli dönemlerde erişimi kısıtlayıcı önlemler alabildiğine dikkat çekiyor.

Bu bağlamda, sosyal medya ve platformlara yönelik bant daraltma (throttling) uygulamaları, belirli olaylar sonrası geçici erişim yavaşlatmaları veya kesintiler ile platformlara lisans ve temsilcilik zorunluluğu öne çıkıyor.

2 - İçerik sınırlamaları:

Bu alan, raporda Türkiye’nin en fazla eleştirildiği başlıklardan biri. 

Rapora göre, haber siteleri ve içeriklere yönelik erişim engelleri yaygın ve mahkeme kararlarıyla içerik kaldırma talepleri artıyor. Sosyal medya platformları, yerel düzenlemeler nedeniyle içerik kaldırmaya daha hızlı yanıt veriyor. Bazı içerikler “milli güvenlik” veya “kamu düzeni” gerekçesiyle sınırlandırılıyor.

3 - Kullanıcı hakları ihlalleri

Raporda, çevrim içi ifade özgürlüğü ve kullanıcı haklarıyla ilgili ciddi risklere işaret ediliyor.

Raporda, Türkiye ile ilgili başlıca bulgular şöyle sıralanıyor:

“-Sosyal medya paylaşımları nedeniyle soruşturma ve gözaltılar

-Gazeteciler ve kullanıcılar üzerinde yasal baskı

-Dezenformasyonla mücadele yasasının caydırıcı etkisi

-Devletin geniş yetkilerle içeriğe hızlı müdahale edebilmesi”

Freedom House’a göre, Türkiye’de internete erişim teknik olarak mümkün olsa da, içerik ve ifade özgürlüğü alanında ciddi sınırlamalar bulunuyor

Türkiye bu nedenle, genel puanlamada “özgür olmayan” kategorisinde yer almaya devam ediyor.