İran, ABD'nin ateşkes şartlarını reddetti

İRNA ajansı, Tahran yönetiminin ABD tarafından teklif edilen ateşkes şartlarını reddettiğini duyurdu. Tahran yönetimi kendi taleplerini verdi. Trump ise 8 Nisan saat 01:00’e kadar süre tanıdı.

Ajansa göre, İran, Washington’un teklifine 10 maddelik bir karşı teklifle yanıt vererek, ateşkes yerine savaşın tamamen sona erdirilmesini talep etti.

İran’ın talepleri arasında bölgesel gerilimin düşürülmesi, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişleri garanti altına alacak bir protokol oluşturulması, ülkede zarar gören altyapının yeniden inşası ve yaptırımların kaldırılması yer alıyor.

ABD ile İran’ın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını da içeren ve aynı gün yürürlüğe girebilecek bir planı değerlendirdiğini haberlere yansımıştı. Söz konusu çerçevenin Pakistan tarafından hazırlandığı ve dün gece saatlerinde taraflara iletildiği belirtilmişti.

Planın iki aşamalı olduğu; önce acil bir ateşkes, ardından kapsamlı bir anlaşma süreci öngördüğü ifade edildi. Buna göre, “tüm unsurlar üzerinde dün anlaşılması gerekiyordu” diyerek, ilk uzlaşının Pakistan aracılığıyla elektronik ortamda tamamlanacak bir mutabakat zaptı olması öngörülüyordu.

Ancak İRNA’nın haberine göre, bu yönde bir anlaşma henüz sağlanabilmiş değil.

Trump: 'İran bir gecede düşebilir'

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a Washington saatiyle 20:00’a (TSİ:01.00)  kadar süre tanıyarak ültimatomunu yineledi. 

Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında konuşan Trump, perde arkasında ABD ile İran arasında müzakerelerin sürdüğünü de belirtti. Trump, konuşmasının başında “İran bir gecede, belki yarın bile düşebilir” dedi.

ABD Başkanı, tandığı sürenin sonuna kadar anlaşma sağlanamaması halinde İran’daki enerji altyapısını hedef alacaklarını söyledi. “Tüm köprüleri yıkabiliriz, elektrik santrallerini ateşe verebiliriz” diyen Trump, “bunu yapmak zorunda kalmamayı umduğunu” ifade etti.

Trump ayrıca, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının “büyük öncelik” olduğunu belirterek, Batılı müttefiklerin desteğinin yetersizliğinden yakındı ve NATO için “çok hayal kırıklığına uğradım” dedi.

Gözlemcilere göre, İran tarafından Trump’un ültümatomuna uymaya yönelik çok az işaretler var. Geçici ateşes önerisini reddeden ve kendi taleplerinin listesinin veren Tahran yönetiminin tutumu Trump’ı zor durumda bırakabilir.

Trump’ın dördüncü kez süreyi uzatması da bir olasılık. Ancak küfürlü açıklamalar ve sert tehditlerin ardından geri adım atmasının Trump’ın inandırıcılığını zedeleyeceği yorumları yapılıyor.

Kurtarılan pilotun durumu

ABD Başkanı, İran’da kurtarılan ikinci pilotun “ağır yaralı” olduğunu bildirdi, pilotun yaralı olmasına rağmen arkadaşlarıyla iletişim kurmayı başardığını ve yaklaşık iki bin metre yüksekliğinde bir dağa tırmandığını söyledi.

F-15-E pilotunun 48 saat boyunca yakalanmadan hayatta kalmasını “kahramanca” olarak nitelendiren Trump, bu sürenin yaralı biri için çok uzun olduğuna dikkat çekti.

“150’den fazla uçak kullanıldı”

Kurtarma operasyonuna ilişkin detaylar da paylaşan Trump, “binlerce askerin pilotu aradığını” ve İran tarafını yanıltmak için yedi farklı emir verildiğini söyledi ABD Başkanı, operasyonda 150’den fazla uçağın görev aldığını ifade etti.

İlk kurtarma girişiminin başarısız olduğunu belirten Trump, pistteki çamur nedeniyle iki C-130 uçağının sorun yaşadığını ve bu uçakların imha edilmek zorunda kaldığını açıkladı. 

Daha sonra daha hafif uçaklar ve helikopterlerle ikinci bir plan devreye alındı.

ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe, operasyon kapsamında İran güçlerini yanıltmaya yönelik bir dikkat dağıtma planı uygulandığını söyledi. 

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise kurtarma sonrası İran ordusunun “küçük düşürüldüğünü” savundu.

“Köstebek İran’ı uyardı”

Trump, İran’ın ikinci pilotu aramaya başlamasının nedeninin “bir köstebeğin bilgi sızdırması” olduğunu öne sürdü. 

Sızıntıyı yapan kişinin bulunması gerektiğini vurgulayan Trump, bunun bir “ulusal güvenlik meselesi” olduğunu söyledi.

ABD Başkanı ayrıca, bu bilgileri yayımlayan bir Amerikan medyasını da isim vermeden hedef alarak, sorumluların hapisle cezalandırılması gerektiğini ifade etti.

Trump, İran halkının ABD’den bombardımanları sürdürmesini istediğini iddia ederek, halkın özgürlük için “acı çekmeye hazır” olduğunu söyledi. 

İranlıların uzun süredir baskı altında olduğunu savunan ABD Başkanı, “Bence ayaklanmalılar” dedi.