Küresel sıcaklıkta yeni rekorlar gelebilir

İngiltere Meteoroloji Ofisi tarafından hazırlanan Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) yeni raporuna göre, önümüzdeki beş yıl boyunca küresel ortalama sıcaklıkların rekor seviyelerde veya bu seviyelere yakın seyretmesi bekleniyor. 

“Küresel Yıllık ve On Yıllık Güncelleme” raporu, son beş yılda gözlemlenen iklimi de ele alıyor ve önümüzdeki beş yıl için sıcaklık ve yağışlara ilişkin bölgesel tahminler sunuyor.

2026–2030 yılları arasında yıllık küresel ortalama yüzey sıcaklıklarının, 1850-1900 ortalamasının 1,3°C ila 1,9°C arasında olacağı tahmin ediliyor. Güncellemeye göre, 2026 ila 2030 yılları arasında bir yılın, kayıtlara geçen en sıcak yıl olan 2024'ü geçmesi muhtemel (yüzde 86 olasılık).

2026-2030 yılları arasında en az bir yıl boyunca küresel ortalama yüzey sıcaklığının, 1850-1900 ortalamasının 1,5 °C üzerinde kalması çok muhtemel (yüzde 91 olasılık). Bu seviye, küresel ortalama yüzey sıcaklığının sanayi öncesi referans seviyesinin yaklaşık 1,55 °C üzerinde olduğu 2024 yılında da geçici olarak aşılmıştı.

2026-2030 beş yıllık ortalamanın 1850-1900 ortalamasının 1,5 °C üzerine çıkması muhtemel (yüzde 75 olasılık). Önümüzdeki beş yıl içinde herhangi bir yılın 1850-1900 ortalamasının 2 °C üzerine çıkması son derece düşük bir olasılık olarak değerlendirilmektedir (yüzde 1'den az).

Raporda, orta tropikal Pasifik'te (Nino 3.4 bölgesi) öngörülen beş yıllık ortalama sıcaklığın, özellikle 2027 ve 2028 yıllarında El Nino koşullarına doğru bir eğilim gösterdiği belirtilmektedir.

Yeni bir El Nino geliyor 

Raporun başyazarı Dr. Leon Hermanson, “2026 sonu için bir El Nino öngörülüyor; bu da bir sonraki yıl olan 2027’nin rekor kıran bir yıl olma olasılığını artırıyor” dedi.

Bu güncelleme, dört Küresel Üretim Merkezi de dahil olmak üzere 13 farklı enstitünün sağladığı tahminlerin bir sentezini sunuyor. Barselona Süper Bilgisayar Merkezi, Kanada İklim Modelleme ve Analiz Merkezi, Deutscher Wetterdienst ve Met Office.

Geriye dönük tahminler çok yüksek bir isabet oranı gösterdiğinden, yıllık ortalama küresel yüzeye yakın sıcaklık tahminlerine duyulan güven yüksek. 

Paris Anlaşması hedefleri

Paris Anlaşması'nda belirtilen 1,5°C (ve 2,0°C) seviyeleri, genellikle 20 yıl üzerinden değerlendirilen, uzun bir süre boyunca devam eden uzun vadeli ısınmaya atıfta bulunuyor. Yıllık küresel ortalama sıcaklıkların bu seviyeleri aştığı tek tek yıllar, Paris Anlaşması'nın uzun vadeli sıcaklık hedeflerinin ulaşılamaz olduğu anlamına gelmiyor. Küresel sıcaklıktaki temel artış bu seviyelere yaklaştıkça, geçici aşımların sıklığının artması bekleniyor. 

Rapora göre, önümüzdeki beş uzun kuzey yarımküre kışında (Kasım-Mart) Arktik sıcaklıklarının 1991-2020 ortalama sıcaklıklarının 2,8°C üzerinde olması öngörülüyor. Bu, aynı dönemdeki küresel ortalama sıcaklık sapmasının üç buçuk katından fazla bir sapma.

Mart 2026-2035 için Kuzey Kutbu deniz buzu tahminleri, Barents Denizi, Bering Denizi ve Okhotsk Denizi'nde deniz buzu yoğunluğunun daha da azalacağını gösteriyor.

Ortalamadan yüksek yağışlar

Yağış tahminleri, önümüzdeki beş uzun kış mevsimi (Kasım-Mart) boyunca kuzey yarımkürenin yüksek enlemlerinde ortalamadan daha yağışlı koşulların yaşanacağını gösteriyor. 1991-2020 referans dönemine kıyasla tropik bölgelerde ve yüksek enlemlerde yağışın artması, subtropik bölgelerde, özellikle güney yarımkürede ise yağışın azalması eğilimi, iklim ısınması beklentileriyle tutarlı.

2026-2030 Mayıs-Eylül dönemi için öngörülen yağış modelleri, bu mevsimde Sahel, Kuzey Avrupa, Alaska ve Sibirya'da yağışlı, Amazon'da ise kuraklık anomalilerinin daha olası olduğunu gösteriyor.

Güncelleme, tüm WMO bölgeleri için bölgesel tahminler sunuyor ve Aralık-Şubat ayları arasında yağışlarda büyük değişkenlik gösteren Güneydoğu Avrupa örneğini ele alıyor. 2009'dan bu yana uzun yıllar süren yüksek yağışların ardından son yıllarda anormal derecede kurak bir dönem yaşandı. Tahminler, bu bölge için tahminlerin isabet oranı düşük olmakla birlikte, 2026-2030 döneminde anormal derecede yüksek yağışların görülme olasılığının yüksek olduğunu göstermektedir.

Tahminler, Bölgesel İklim Merkezleri, Bölgesel İklim Görünümü Forumları ve Ulusal Meteoroloji ve Hidroloji Hizmetleri için rehber niteliğinde. Yıllar arası ve on yıllık tahminlerin doğruluğu, hava durumu ve mevsimsel zaman ölçeklerindekinden farklı ve doğruluk, bölgeye ve mevsime göre önemli ölçüde değişebilir.