WFP uyardı: Ortadoğu’daki gerilim küresel açlığı rekor seviyeye taşıyabilir
Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), Ortadoğu'daki gerilimin dünya ekonomisini istikrarsızlaştırmaya devam etmesi halinde, 2026 yılında dünya genelinde akut açlıkla karşı karşıya kalan insan sayısının rekor seviyelere ulaşabileceği uyarısında bulundu.
WFP'nin yeni analizine göre, çatışma yıl ortasına kadar sona ermezse ve petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerinde kalırsa, yaklaşık 45 milyon insan daha şiddetli açlıkla karşı karşıya kalabilir. Bu sayı, halihazırda gıda güvensizliği yaşayan 318 milyon kişiye eklenerek insani krizin boyutlarını büyütebilir.
2022'de Ukrayna savaşının başlamasıyla ve yaşam maliyeti krizinin tetiklenmesiyle, küresel açlık rekor seviyelere ulaştı ve 349 milyon insan bu durumdan etkilendi. WFP’nin son tahminleri, Orta Doğu çatışmasının devam etmesi halinde önümüzdeki aylarda benzer bir durumla karşı karşıya kalma riskimizin olduğunu gösteriyor. 2026 yılında bir enerji merkezindeki çatışmanın enerji ve gıda pazarlarının birbiriyle bağlantılı olması nedeniyle gıda fiyatlarının artacağına dikkat çekiyor.
Lojistik hatlardaki riskler fiyatları tetikliyor
Hürmüz Boğazı'ndaki fiili gemi trafiğinin durması ve Kızıldeniz deniz trafiğine yönelik artan riskler, enerji, yakıt ve gübre maliyetlerini halihazırda artırmaya başladı.
WFP Genel Müdür Yardımcısı ve Baş Operasyon Sorumlusu Carl Skau da, konuya ilişkin açıklamasında şunları söyledi:
“Bu çatışma devam ederse, küresel çapta şok dalgaları yaratacak ve zaten bir sonraki öğünlerini karşılayamayan aileler en ağır şekilde etkilenecektir. Yeterli fonla desteklenmiş bir insani yardım olmadan, zaten zor durumda olan milyonlarca insan için bir felaket anlamına gelebilir”.
En çok etkilenecek bölgeler: Afrika ve Asya
WFP’nin analizine göre, Sahra Altı Afrika ve Asya ülkeleri, gıda ve yakıt ithalatına bağımlılıkları nedeniyle en savunmasız durumda bulunuyor. Projeksiyonlar, Batı ve Orta Afrika'da gıda güvensizliği yaşayan insan sayısında yüzde 21, Doğu ve Güney Afrika'da ise yüzde 17'lik bir artış olduğunu gösteriyor. Asya için ise yüzde 24'lük bir artış öngörülüyor.
Örneğin, buğday ihtiyacının yüzde 80'ini dışarıdan karşılayan Sudan ve ağır kuraklıkla boğuşan Somali, fiyat artışlarından en sert etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. Somali'de çatışmaların başlangıcından bu yana temel gıda maddelerinin fiyatı şimdiden yüzde 20 artmış durumda.
Fon açıkları
WFP, bu devasa krizin kurumun ciddi fon açıklarıyla boğuştuğu bir döneme denk geldiğini vurguluyor.
Kaynak yetersizliği nedeniyle yardım programlarında önceliklendirme yapılmak zorunda kalınması, milyonlarca muhtaç insanın yardımsız kalması riskini doğuruyor. Eğer artan gıda güvensizliği yeni kaynaklarla desteklenmezse, kıtlık riski altındaki ülkeler için geri dönülemez bir yıkım yaşanabilir.
