'Çerçeve yasa' teklifi TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edildi

“Çerçeve yasa" olarak nitelenen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’nin TBMM Adalet Komisyonu'ndaki görüşmeleri tamamlandı. 

Komisyonda 18 saate yakın süren görüşmelerin ardından kabul edilen teklifin 10 Ağustos Pazartesi günü TBMM Genel Kurulu’nda ele alınması bekleniyor. 

Yürütme ve yürürlük bölümleriyle toplam 12 maddeden oluşan teklif, sürecin işleyişi ve hukuki yaptırımların esnetilmesi tamamen örgütün silahsızlandığının resmî kurumlarca onaylanması şartına bağlıyor. 

Teklife göre, örgütün kontrolü altındaki tüm yapı ve unsurlarıyla fiili varlığını sona erdirdiği ve tamamen silahsızlandığı önce güvenlik kurumlarınca tespit edilecek. Bu tespitin kesinleşmesi için Milli Güvenlik Kurulu’nca (MGK) teyit edilmesi gerekecek. 

Kapsamdaki suçlar

Teklifte, yeni Türk Ceza Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 1 Haziran 2005 tarihinden önce ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirecek suçlar işleyenler yasa kapsamı dışında tutuluyor. 

Bu düzenleme PKK lideri Abdullah Öcalan ve örgütün yönetim kadrosunun yasadan yararlanmasının önü kesiliyor. Teklifte Öcalan'a “statü” tanıyacak bir madde de yer almıyor.

Kanun kapsamına giren suçlar şu şekilde sıralanıyor:

-PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, 

-Örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen diğer suçlar, 

-6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında örgüt lehine işlenen suçlar.

Soruşturmaya kademeli erteleme

Kanun kapsamına giren bireyler için soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şu sürelerle erteleme öngörülüyor; 

-Üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlarda 5 yıl, 

-15 yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 10 yıl süreyle erteleme yapılacak. 

Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından verilen erteleme kararlarına karşı iki hafta içinde itiraz edilebilecek. Erteleme kararı verildiğinde, sanık hakkındaki tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirleri kaldırılacak.

-Hakkında hüküm verilmiş kişiler için de benzer bir kademeli sistem uygulanacak; 15 yıl veya daha az hapis cezalarında 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ve müebbet hapis cezalarında 10 yıl süreyle infaz, infaz hâkimi kararıyla ertelenecek.

Erteleme süresi boyunca yeni bir suç işlenmezse, cezalar infaz edilmiş sayılacak; kovuşturma aşamasındakiler için ise düşme kararı verilecek.

Erteleme süresince dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecek. Ayrıca, erteleme kararları kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilecek. 

Uygulama ve koordinasyon

Kanunun takibi için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında üst düzey bir kurul oluşturulacak. 

Kurulda Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı ve Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri görev alacak. Kurulun koordinasyonunu Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği yürütecek.

Meclis'te izleme komisyonu 

TBMM bünyesinde 17 üyeden oluşan bir İzleme Komisyonu kurulacak. Örgüt üyelerinin teslim olması ve silahların kayıt altına alınmasına ilişkin usuller, İçişleri Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı’nın hazırlayacağı ortak genelge ile belirlenecek.

Başvuru için altı aylık süre

Çerçevede düzenlemeden yararlanmak isteyenler, MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren altı ay içinde ilgili Cumhuriyet başsavcılıklarına veya görevli kurumlara yazılı başvuruda bulunmak zorunda olacak.

Gergin ortamda geçen görüşmeler

Komisyondaki görüşmeler zaman zaman tansiyonun yükseldiği gergin bir ortamda yapıldı:

-Toplantı salon kriziyle başladı. Toplantı öncesinde komisyon salonu önünde bekleyen gazeteci ve milletvekilleri yoğunluğu yaşandı. Kapı önündeki bekleyişin ardından bu kez küçük olduğunu belirten muhalefet milletvekilleri Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel'e itirazlarını dile getirdiler. 

-Tasarıya imza vermeyen ve baştan bu tarafı karşı çıkan İYİ Parti’li milletvekilleri komisyonda düzenlemeye en sert muhalefeti yapan grup oldu. 

-İYİ Partili Ayyüce Türkeş Taş’ın "1997’de Türkeş’in yaptığı siyaset bitmiştir. Yeni gelen liderine saygımız vardır ama kendi yaptıkları pislikleri de Türkeş’i kendine çamaşır suyu yaparak aklayamaz" sözleri üzerine MHP'li Muhammed Levent Bülbül "Sen ağzını topla, pislik sensin" diye tepki gösterdi. Ortam gerildi ve milletvekilleri birbirinin üzerine yürüdü. 

-İYİ Parti’li Rıdvan Uz ile Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel arasında söz alma yüzünden tartışması yaşandı. "Adil olacaksınız" diye tepki gösteren Uz, tansiyonun yükselmesi üzerine Başkanlık Divanı'na yürüdü. Araya giren milletvekilleri Uz'u engelledi.

- YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, teklif üzerinde konuşurken, "Anayasa'ya biraz saygılı bir idare olsaydı, Selahattin Demirtaş'ın yıllardır özgür olmuş olması gerekirdi" dedi. DEM Parti’li Saruhan Oluç, "Demirtaş sizin kullanışlı aletiniz değil. Demirtaş üzerinden kurmayın cümlelerinizi. O bizim yoldaşımız" diye tepki gösterdi.

-DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, konuşması sırasında süreçte rol üstlenenlere ve Abdullah Öcalan'a teşekkür etti. Koçyiğit'in “Sayın” ifadesine İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, "Türkiye Cumhuriyeti Meclisinde bebek katili eşit tutulamaz" diyerek tepki göstermesi üzerine ortam yine gerildi. 

-Teklif üzerinde konuşan AK Parti’li Abdulhamit Gül, "Bu yasayla silahlar susacak, demokrasi ve adalet güçlenecektir" dedi. 

- MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise "On binlerce insanımızın hayatına, devasa kaynaklarımızın heba olmasına neden olan terörü tarihin karanlık çöplüğüne göndermek üzereyiz. Buna sevinin" diye konuştu.

-CHP’li İnan Akgün Alp de düzenlemeye destek verdiklerini ifade ederek, "Terörün bitmesi Türkiye için tarihsel bir fırsattır" dedi ve süreci "Cumhuriyeti demokrasiyle taçlandırma süreci" olarak niteledi.