Türkiye küresel silah ihracatında yükselişini sürdürüyor
Küresel silah ihracatına ilişkin yeni raporda, Türkiye, son yıllarda savunma sanayisindeki büyümenin etkisiyle uluslararası silah ticaretinde konumunu güçlendirdi ve dünyanın önde gelen silah ihracatçıları arasında yer aldı.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan ve 2021–2025 dönemini kapsayan değerlendirmeye göre, Türkiye, küresel silah ihracatında yaklaşık yüzde 1,6–1,7 payla dünyanın 11’inci büyük silah ihracatçısı konumuna yükseldi.
Bu oran, önceki beş yıllık dönemde yaklaşık yüzde 0,8 seviyesinde bulunuyordu. Böylece Türkiye’nin küresel silah ihracatındaki payı son yıllarda iki kattan fazla artmış oldu.
İhracatta hızlı büyüme
SIPRI verilerine, göre Türkiye’nin silah ihracatı önceki döneme kıyasla yüzde 100’ün üzerinde artış gösterdi.
Bu büyüme, Ankara’nın son yirmi yılda savunma sanayine yaptığı büyük yatırımlar ve yerli üretim kapasitesinin artmasıyla ilişkilendiriliyor.
Uzmanlara göre, özellikle insansız hava araçları, zırhlı araçlar ve çeşitli savunma sistemleri Türkiye’nin ihracat portföyünün en dikkat çeken kalemleri arasında yer alıyor.
Türk savunma sanayii, maliyet açısından rekabetçi ve sahada test edilmiş sistemler üretmesi sayesinde uluslararası pazarda gittikçe daha görünür hale geliyor.
Körfez ülkeleri başlıca müşteriler
SIPRI verileri, Türkiye’nin silah ihracatının büyük bölümünün Orta Doğu ve Körfez ülkelerine gittiğini gösteriyor.
Özellikle Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar son yıllarda Türkiye’den en fazla silah alan ülkeler arasında yer aldı.
Bazı dönemlerde Birleşik Arap Emirlikleri Türkiye’nin en büyük müşterisi olurken, Katar da savunma alanında Ankara’nın önemli ortaklarından biri olmaya devam etti.
Türkiye’nin ithalatı azalıyor
Rapora göre, Türkiye’nin silah ithalatı ise aynı dönemde belirgin biçimde geriledi.
Türkiye’nin ithalatı önceki döneme kıyasla yaklaşık yüzde 30’dan fazla düşerken, küresel ithalattaki payı da yaklaşık yüzde 1,1 seviyesine indi.
Bu eğilim, Türkiye’nin savunma alanında yerli üretimi artırma ve dışa bağımlılığı azaltma stratejisinin bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Bununla birlikte, Türkiye hâlâ bazı büyük sistemleri yurtdışından temin ediyor. SIPRI verilerine göre, Ankara’nın en önemli silah tedarikçileri arasında İspanya, İtalya ve Almanya bulunuyor.
Küresel tabloda yeni aktör
SIPRI’nin değerlendirmesine göre, küresel silah piyasasında ABD açık ara lider konumunu korurken, Fransa ve Rusya gibi geleneksel üreticilerin ardından Türkiye gibi yeni ihracatçıların payı da giderek artıyor.
Analistler, savunma sanayiinin hızla büyümesi ve ihracatın çeşitlenmesi halinde Türkiye’nin sonraki dönemde uluslararası silah ticaretinde daha büyük bir rol oynayabileceğini belirtiyor.
SIPRI’nin silah transferleri veri tabanı, 1950’den günümüze kadar konvansiyonel silah transferlerini izleyen en kapsamlı uluslararası kaynaklardan biri olarak kabul ediliyor.
İhracatta ilk 15'te yer alan ülkeler İ
Stockholm Uluslararası barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) son raporunda, 2021–2025 dönemi küresel silah ticaretinde en büyük 15 ihracatçı ülke belirlendi.
Bu ülkeler, dünya genelinde savaş uçakları, tanklar, deniz sistemleri ve diğer ağır silahların satışında en büyük payı aldı ve toplam silah ticaretinin büyük kısmını oluşturdu.
SIPRI’ye göre, en büyük 15 silah ihracatçısı şöyle:
1 – ABD: Yaklaşık yüzde 42 küresel payla silah ticaretinde açık ara lider oldu. Suudî Arabistan, Avrupa ve diğer birçok alıcı başta geliyor.
2 – Fransa: Yaklaşık yüzde 9,6 payla Rafale savaş uçakları ve yüksek teknoloji sistemlerle ikinci sırada yer aldı.
3 – Rusya: Yaklaşık yüzde 7,7 ile ihracatı önceki döneme göre sert düştü ama yine de üst sıralarda kaldı.
4 – Çin: Yaklaşık yüzde 5,9 payla dördüncü büyük tedarikçi oldu.
5 – Almanya: Yaklaşık yüzde 5,6 ile Avrupa’nın güçlü üreticisi olarak beşinci sırada.
6 – İtalya: Yaklaşık yüzde 4,8 ile ihracatta ciddi artış gösterdi.
7 – Birleşik Krallık: Yaklaşık yüzde 3,6 payla orta üst sıralarda ihracatçı konumunda
8 – İsrail: Yaklaşık yüzde 3,1 ile küresel pazarda güçlü nitelikli savunma ürünleriyle yer aldı.
9 – İspanya: Yaklaşık yüzde 3 ile çok sayıda alıcıya silah tedarik ediyor.
10 – Güney Kore: Yaklaşık yüzde 2,2 payla bölgesel üretici olarak onuncu sırada.
11 – Türkiye: Yaklaşık yüzde 1,7 payla önceki döneme göre silah satışında iki kattan fazla artış kaydederek, dünya ihracat listesinde 11’inci oldu.
12 – Hollanda: Yaklaşık yüzde 1,2 payla küçük ama önemli ihracatçı konumunda.
13 – Polonya. Yaklaşık yüzde 1’lik payıyla dikkat çekici bir ihracat artışı kaydetti.
14 – İsveç: Yaklaşık yüzde 0,9’luk payla ihracatta yükselen ülkelerden biri oldu.
15 – Norveç: Yaklaşık yüzde 0,8 payla küçük ölçekli ihracatçı konumunda.
Piyasa eğilimleri
ABD, toplam silah ticaretinin neredeyse yarısını kontrol ederek, küresel savunma sanayisinin merkezi olmaya devam etti; Riyad ve diğer Körfez ülkeleri önemli alıcılar arasında yer aldı.
Fransa ve Almanya gibi Avrupa ülkeleri, iç güvenlik harcamalarındaki artış ve yüksek teknoloji sistemlere talep sayesinde sıralamada üst sıralarda kaldı.
Rusya, savaş nedeniyle üretim ve ihracatta daralmaya tanık olurken, Çin’in payı da hafif düştü.
Türkiye, son yıllarda silah ihracatını yaklaşık ikiye katlayarak önemli bir küresel tedarikçi haline geldi ve listeye 11’inci sıradan girdi. 
Analistler ne diyor?
Uzmanlar, bu dönemde küresel silah ticaretinin Ukrayna savaşı, bölgesel güvenlik tehditleri ve ülkelerin savunma modernizasyon stratejileriyle şekillendiğini belirtiyor.
ABD’nin liderliği sürerken Avrupa ülkeleri de savunma kapasitesini artırmaya yönelik büyük alımlar yaptı.
Gelecekte silah ticaretinde Asya ve Orta Doğu’nun daha önemli roller üstlenebileceği tahmin ediliyor.
Bu veriler, uluslararası güvenlik dinamiklerini ve devletlerin askerî stratejilerini anlamak açısından kritik öneme sahip.
