‘Çerçeve yasa’ 467 oyla kabul edildi

“Çerçeve yasa" olarak nitelenen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.

Görüşmelerin ardından elektronik sistemle yapılan oylamaya 562 milletvekili katıldı. 

Oylamada 467 milletvekili “evet” oyu kullandı, 87 milletvekilinin “hayır” dediği oylamada 7 milletvekili de çekimser kaldı. 

Toplam sekiz sandalyenin değişik nedenlerle boşaldığı TBMM’de halen 592 milletvekili bulunuyor. Buna göre 30 milletvekili de oylamaya katılmadı. Bunlardan birleşimi yöneten Celal Adan ve TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş oy kullanamıyor. 

Oylama sonuçları önce farkı aktarılmıştı, daha sonra bir oyluk bir düzeltme yapıldı. Partilere göre oy kullanımı şöyle:

Oylama sonuçlarıyla, eleştirilerde dile getirilen "bir af düzenlemesi için beşte üç" çoğunluk koşulu da aşılmış oldu. Toplam 600 milletvekilinin yer aldığı TBMM'de beşte üç çoğunluğa ulaşılması için en az 360 oy gerekiyordu. 

Genel Kurul Birleşimini yöneten TBMM Başkanvekili Celal Adan, oylamanın ardından 1 Ekim’de toplanmak üzere birleşimi kapattı.

Kanundaki düzenleme

Yasa, yeni Türk Ceza Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 1 Haziran 2005 tarihinden önce ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirecek suçlar işleyenler yasa kapsamı dışında tutuluyor. 

Kanun kapsamına giren suçlar şu şekilde sıralanıyor:

-PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, 

-Örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen diğer suçlar, 

-6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında örgüt lehine işlenen suçlar.

Soruşturmaya kademeli erteleme

Kanun kapsamına giren bireyler için soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şu sürelerle erteleme öngörülüyor; 

-Üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlarda 5 yıl, 

-15 yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 10 yıl süreyle erteleme yapılacak. 

Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından verilen erteleme kararlarına karşı iki hafta içinde itiraz edilebilecek. Erteleme kararı verildiğinde, sanık hakkındaki tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirleri kaldırılacak.

-Hakkında hüküm verilmiş kişiler için de benzer bir kademeli sistem uygulanacak; 15 yıl veya daha az hapis cezalarında 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ve müebbet hapis cezalarında 10 yıl süreyle infaz, infaz hâkimi kararıyla ertelenecek.

Erteleme süresi boyunca yeni bir suç işlenmezse, cezalar infaz edilmiş sayılacak; kovuşturma aşamasındakiler için ise düşme kararı verilecek.

Erteleme süresince dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecek. Ayrıca, erteleme kararları kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilecek. 

Uygulama ve koordinasyon

Kanunun takibi için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında üst düzey bir kurul oluşturulacak. 

Kurulda Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı ve Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri görev alacak. Kurulun koordinasyonunu Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği yürütecek.

Meclis'te izleme komisyonu 

TBMM bünyesinde 17 üyeden oluşan bir İzleme Komisyonu kurulacak. Örgüt üyelerinin teslim olması ve silahların kayıt altına alınmasına ilişkin usuller, İçişleri Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı’nın hazırlayacağı ortak genelge ile belirlenecek.

Başvuru için altı aylık süre

Çerçevede düzenlemeden yararlanmak isteyenler, MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren altı ay içinde ilgili Cumhuriyet başsavcılıklarına veya görevli kurumlara yazılı başvuruda bulunmak zorunda olacak.

Görüşmelerden

TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerde yapılan konuşmalardan bazı notlar şöyle:

-YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, “Bu mesele, 86 milyon yurttaşımızın meselesidir. Demokrasimizin, kalkınmamızın, bölgesel gücümüzün, toplumsal huzurumuzun ve ortak geleceğimizin meselesidir” dedi. Düzenlemeyi “sorunlu” olarak niteleyen Özel, parti yönetiminin “kabul” oyu kullanacağını, milletvekillerinin “seçildikleri illerinde millet ne diyorsa ona göre karar vereceklerini” söyledi.

 -İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, “Terörsüz Türkiye diye yola çıkıp, İmralı’daki müebbetlik hükümlüyü Kürtlere kayyum atamaya çalıştığınız için kalkışmadır” diye konuştu. “PKK silah bırakmıyor, yöntem değiştiriyor” diyen Dervişoğlu, Biz, hayır diyeceğiz. Tarihin doğru yerinde duracağız” ifadesini kullandı.

-Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan ise “Toplumsal barışı sağlayacaksanız güveni tesis etmeniz gerekir. Güven sadece kanun maddeleriyle kurulmaz, güven siyasetin davranışıyla inşa edilecektir” dedi ve düzenlemeye “evet” oyu vereceklerini söyledi.

-CHP Grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Oğuz Kağan Salcı, “Biz bugün Kürt meselesini çözmüyoruz. Biz bugün Kürt meselesinin silahlardan arındırılması yönünde tarihî bir adım atıyoruz. Silahın olduğu yerde sözün bir anlamı kalır mı? Biz bugün sözü başlatıyoruz” dedi. “Cumhuriyetin demokratikleşme ile taçlandırılması” gerektiğini belirten Salcı, “terörün beslendiği siyasal zeminin ortadan kaldırılması” gerektiğini kaydetti.

-MHP Grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Feti Yıldız, Devlet Bahçeli’nin 1 Ekim 2024 tarihinde DEM Partili milletvekilleriyle tokalaşmasıyla ve söyledikleriyle sürecin kapısını araladığını söyledi. Yıldız, “Terörsüz Türkiye süreci öngörülen bir plan dâhilinde ilerleyecek, hukuk devleti daha da güçlenecek, dürüst ve samimi adımlar, dış dayatmalara kapalı öneriler, bin yıllık kardeşliğe ve ortak yaşama dönük tasarruflar MHP tarafından her zaman desteklenecektir” dedi.

-DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan da “Bugün görüştüğümüz bu yasa bir ayrıcalık üreten yasa değildir, çatışma çözümün ilk adımıdır. Bu bir al ver meselesi değil; bu, tarihsel ilişkimizi düzeltme ve doğru bir buluşmayı gerçekleştirmenin adımıdır. Bu yasa ve süreç taviz değildir, yenme ve yenilme hiç değildir. Bu sürecin tek bir kazananı var; o da tüm Türkiye, 86 milyon yurttaşımızdır. Barış bir müsabaka değildir, halklar arasında tutulmuş bir skor tabelası olarak görülmemelidir” diye konuştu.

-AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ise “Bu kanun her yönüyle terörsüz Türkiye hedefi noktasında gerçek manada bir Türkiye modelidir. Sürecin başından itibaren Komisyonumuzun işleyişi, devamındaki raporun çıkışı, devamındaki görüşmeler gerçek manada bu toprakların evlatlarının çalışmasıdır” dedi.