WMO'dan Çarpıcı İklim Raporu 2026: 'Grafiklerin ötesinde bir yıl oluyor'
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya'da başlayan Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında yayımladığı "2026 İklim Durumu Güncellemesi" ile küresel iklim krizinde yeni ve alarm veren bir eşiğe ulaşıldığını duyurdu.
Rapor, gezegenin sıcaklık ve okyanus göstergelerinde tarihin en uç sınırlarının aşıldığına dikkat çekerek, "Grafiklerin ötesinde bir anlama ulaşıldı" vurgusu yapıyor.
Raporda kayıtlara geçen en sıcak dört yılın içinde bulunduğumuz dönem olduğu belirtilirken, 2015-2026 arasındaki son 12 yılın tamamının insanlık tarihinin en sıcak 12 yıllık dilimini oluşturduğuna dikkat çekildi. Ocak-Eylül 2026 döneminde küresel ortalama yüzey sıcaklığı, sanayi öncesi dönemin (1850–1900) yaklaşık 1,47 santigrad derece üzerinde gerçekleşti.
Raporda, Ağustos ayından bu yana şiddetlenen ve Aralık ayına kadar kayıtlardaki en güçlü seviyesine ulaşması beklenen El Nino’nun, okyanuslardaki rekor ısıyı serbest bırakarak aşırı hava olaylarını tetikleyeceği uyarısı da yapıldı. Uzmanlar, bu durumun 2027 yılı boyunca riskleri artıracağına dikkat çekiyor.
Okyanuslar, buzullar ve enerji dengesizliği alarm veriyor
Rapora göre, Dünya'nın enerji dengesizliği, sera gazlarının benzeri görülmemiş miktarda ısı hapsetmesiyle en yüksek seviyesine ulaştı.
Fazla ısının yüzde 90'ını absorbe eden okyanuslarda, 2026 yılı, üst üste onuncu rekor okyanus ısınması yılı olma yolunda ilerliyor. Deniz seviyesi de uydu ölçümlerinin başladığı 1993'ten bu yana en yüksek düzeyine çıktı. Buzullardaki uzun vadeli çekilme hızı kesintisiz sürerken; yalnızca 2025 yılındaki yıllık buz kütlesi kaybı, yılın her saniyesinde beş Olimpik havuzu doldurabilecek devasa boyutlarda oldu. Tatlı su rezervleri ise 2014'ten bu yana azalmaya devam ediyor.
"İklim aşırılıklarında yeni bir çağa girdik"
Raporun sonuçlarını değerlendiren BM Genel Sekreteri António Guterres, durumun vahametini şu sözlerle özetledi:
"İklim aşırılıklarında yeni bir çağa girdik. Süper boyutlu bir El Nino, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle hali hazırda aşırı ısınmış bir gezegenle çarpışıyor. İklim rekorları kırılmaya devam ediyor. İnsani maliyetler artıyor. Ve en az sorumlu olanlar ilk ve en ağır şekilde acı çekiyor."
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo ise 2026'daki tablonun grafiklere sığmadığını belirterek, "Hava durumumuzu süper şarjla güçlendiriyoruz ve El Nino bir risk çarpanı olarak hareket edecek" uyarısında bulundu.
Küresel etkiler ve sağlık acil durumu
WMO’nun raporunda, aşırı hava olaylarının dünya genelinde gıda güvenliğini zayıflatırken, yoksulluğu derinleştirdiği ve yerinden edilmelere yol açtığına da vurgu yapıldı. Buna göre:
Avrupa'da sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangınları 30 binden fazla ölüme neden olurken, en az sekiz ülkede ulusal sıcaklık rekorları kırıldı.
Asya'daki Nisan 2026'daki sıcak hava dalgasında, Hindistan'da 146,5 milyon kişi aşırı sıcaklığa maruz kaldı. Ağustos ayı sonlarında Nepal'de Himalaya buzullarının çökmesiyle meydana gelen ani sel felaketinde ise 1.300'den fazla insan hayatını kaybetti.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), El Nino'nun tetikleyeceği artan sıcaklık, kuraklık, gıda güvensizliği ve kolera/sıtma gibi hastalık riskleri nedeniyle öngörülen sağlık etkilerini ilk kez bir sağlık acil durumu olarak sınıflandırdı.
Erken uyarı sistemleri yaygınlaşıyor
Krizin boyutları büyümesine rağmen, uluslararası alanda atılan koruyucu adımlar da raporda yer aldı.
Rapora göre, "Çoklu Afet Erken Uyarı Sistemlerinin" (MHEWSs) varlığını bildiren ülkelerin sayısı 2015'teki 56'dan 2025'te 136'ya yükseldi. Uzmanlar, hızla değişen iklime uyum sağlamak ve ekonomileri korumak adına bu tür erken uyarı sistemlerinin ve emisyon azaltım politikalarının hayati önem taşıdığını yineliyor.
