İlber Ortaylı vefat etti

Prof. Dr. İlber Ortayla tedavi gördüğü hastanede hayata gözlerini yumdu.

Sağlık sorunları nedeniyle Koç Üniversitesi Hastanesi’nin yoğun bakım servisinde bir süredir tedavi gören İlber Ortaylı 78 yaşında hayatını kaybetti.

İlber Ortaylı’nın sosyal medya hesabından ailesi tarafından yapılan paylaşımda vefat haberi şu ifadelerle duyuruldu:

“İlber Ortaylı’yı kaybettik

Ailemizin büyüğü İlber Ortaylı'yı 13 Mart 2026 gününde kaybettik. Uzun süren ve giderek karmaşıklaşan sağlık sorunlarına rağmen hayata duyduğu merakı, insanlarla bir arada olma arzusu hiç azalmadı ve gücü yettiğince bildiği gibi yaşadı.

Okurları, öğrencileri ve sevenleri onu hiçbir akademisyene nasip olmayacak büyüklükte bir sevgi ve saygıyla sarmaladılar. Onun adına derin bir şükran duyuyoruz. Cenazesiyle ilgili bilgileri daha sonra paylaşacağız.”

İlber Ortaylı hakkında

İlber Ortaylı, 21 Mayıs 1947’de Avusturya’nın Brengenz şehrinde doğdu. İlber Ortaylı, henüz iki yaşındayken ailesiyle birlikte Türkiye’ye göç etti. Eğitim hayatı Ankara Etlik ilkokulundan başlar Chicago Üniversitesine kadar uzanıyor.

Ankara Üniversitesi SBF ve Ankara Üniversitesi, Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümünü bitirdi. Ardından Viyana Üniversitesi Slavistik ve Orientalistik Bölümünden eğitim aldı. Yüksek lisans çalışmasını Chicago Üniversitesinde Prof. Dr. Halil İnalcık ile yaptı.  

1973’te Ankara Üniversitesi SBF’de asistan olarak göreve başladı. İlber Ortaylı, 1974 yılında “Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler” adlı teziyle doktor, 1979 yılında “Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman nüfuzu” adlı çalışmasıyla da doçent oldı. 1982 yılında ise devletin akademik politikalarına tepki olarak bağlı bulunduğu görevinden istifa etti.

Sonrasında ise dünyanın en önemli üniversitelerinde misafir öğretim üyeliği yaptı. Bunlar; Viyana, Berlin, Paris, Princeton, Moskova, Roma, Münih, Strazburg, Yanya, Sofya, Kiel, Cambridge, Oxford ve Tunus.

1989 yılında Türkiye’ye dönerek profesör unvanını aldı. 1982-2002 yılları arasında Ankara Üniversitesi SBF’de “İdare Tarihi Bilim Dalı Başkanı” olarak görev yaptı. Yerli ve yabancı bilimsel dergilerde Osmanlı Tarihi ve Rus Tarihi ile ilgili makaleler yayınlar.

İlber Ortaylı birçok yabancı dile hâkimdi. Almanca, Fransızca, İngilizce ve Rusça bunların başında geliyor.

“Tarihçilerin Kutbu” olarak bilinen Halil İnalcık'ın en değerli öğrencilerindendi. Halil İnalcık için Türkiye’nin muasır tarihçileri içinde ciddi bir kalem olduğunu, onun aşılmasının kolay olmadığını söyler. Halil İnalcık ile geçen bir anısını ise şöyle aktarır: “Bu ibare kâtip hatası olabilir mi?” dedim. Halil Hoca “Hatayı kâtipte değil kendi dikkatinde ara” diye anlatır.

Eğitim hayatı boyunca birçok hocası olmasına rağmen Atatürk Lisesinin orta kısmındaki Türkçe öğretmeni Zeynep Hanım’ın yeri farklı olduğunu söyler. Zeynep Hanım hem bilgiyi anlatım bakımından hem pedagojik açıdan hem de insani değerler açısından Ortaylı’da derin bir iz bırakır.

İlber Hoca günümüz eğitimine birtakım eleştiriler getirir; öğretmen ve öğrencinin gerisinde kaldığını, yapılan üniversite reformların işlevsel olmadığını düşünür. Eğitim dallarının fazlaca açılmasının yerine az sayıda ve daha kaliteli eğitim verilmesini savunur, böylece yeteneği olan kişilerin girebileceğini ve sonrasında işsiz kalma durumunun olmayacağını ifade eder. (Özgeçmiş, eğitimlik.com)

Özel hayatı

1981 yılında Mersin Senatörü Talip Özdolay'ın kızı Ayşe Özdolay ile evlendi. Bu evlilikten Tuna adında bir kızı oldu. On sekiz yıllık birliktelikten 1999 yılında boşanmayla sona erdi.

İlber Ortaylı, bir röportajında kitaplığında 30 bin civarında kitabı olduğunu ve bunların beş binini Galatasaray Üniversitesi’ne bağışladığını söyledi.

İlber Ortaylı'nın ayrıca çocukluğundan beri büyük bir tutku ve özenle biriktirdiği minyatür otomobillerden oluşan geniş bir koleksiyonu bulunuyor.

Kitapları

Çok sayıda yayında imzası bulunan İlber Ortaylı’nın kitaplarından bazıları şöyle:

1996: Türkiye İdare Tarihine Giriş

2000: Osmanlı Aile Yapısı

2001: Tarihin Sınırlarına Yolculuk

2005: Barış Köprüleri: Dünya'ya Açılan Türk Okulları

2006: Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek 1-2-3

2007: Avrupa ve Biz

2007: Batılılaşma Yolunda

2008: Tarihimiz ve Biz

2009: Tarihin Işığında

2010: Türkiye'nin Yakın Tarihi

2011: Defterimden Portreler

2012: Cumhuriyetin İlk Yüzyılı 1923-2023

2013: İlber Ortaylı Seyahatnamesi,

2014: İmparatorluğun Son Nefesi,

2017: Tarihe Yön Veren 100 Lider

2018: Gazi Mustafa Kemal Atatürk

2019: Bir Ömür Nasıl Yaşanır?

2020: Türklerin Tarihi

2021: Yakın Tarihin Gerçekleri,

2022: İnsan Geleceğini Nasıl Kurar?