Piyasalarda önlemler
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısı dünya piyasalarında risk alarmı verilirken, Türkiye’de de değişik önlemler alınıyor.
Finansal İstikrar Komitesi, 1 Mart’ta Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in başkanlığında toplandı.
Yapılan açıklamaya göre, “Toplantıda, bölgemizdeki jeopolitik gerginlik ve çatışmaların küresel ve yurt içi finansal piyasalara, enerji fiyatlarına ve makroekonomik görünüme muhtemel etkileri kapsamlı bir şekilde ele alındı.”
Açıklamada, şu ifadeler yer aldı:
“Komite, Türkiye ekonomisinin güçlenen makro temeller, artan rezervler ve sıkı politika duruşu sayesinde dışsal şoklara karşı önemli ölçüde dirençli olduğunu değerlendirmiştir.
Finansal sistemin sağlam sermaye yapısı ve yeterli likidite tamponlarıyla bu tür riskleri yönetebilecek kapasitede olduğunu teyit etmiştir.
Piyasaların sağlıklı işleyişinin sürdürülmesi ve olası negatif etkilerin sınırlandırılması amacıyla gerekli tüm tedbirlerin hazır olduğunu ve gerektikçe kararlılıkla uygulanacağını vurgulamıştır.”
TCMB bir hafta vadeli repo ihalesine ara verdi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bir hafta vadeli repo ihalesine ara verildiğini açıkladı.
TCMB'den, yapılan "Türk Lirası likidite yönetimine ilişkin basın duyurusu"nda "Finansal piyasalarda yaşanan gelişmeler dikkate alınarak, 1 hafta vadeli repo ihalelerine bir süreliğine ara verilmesi kararlaştırılmıştır. Kamuoyunun bilgisine sunulur" denildi.
Geçen yıl Mart ayında da benzeri bir durum yaşanmıştı. İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart 2025 tarihinde gözaltına alınmasının ardından piyasalarda dalgalanmalar olmuş, TCMB 20 Mart 2025 tarihinde “bir hafta vadeli repo ihalelerine bir süreliğine ara verilmesi kararı” alınmıştı. İhale işlemlerine 18 Nisan 2025 tarihinde yeniden başlanmıştı.
Merkez Bankası tarafından belirlenen politika faizi, bir hafta vadesi olan repo ihale faiz oranını ifade ediyor.
Türkiye’de açık piyasa işlemleri, Merkez Bankası tarafından finans piyasasındaki kısa vadeli faiz oranlarının politika faiz(ler)i etrafında oluşmasını sağlamak ve likiditeyi düzenlemek için kullanılıyor.
Repo işlemleri, genellikle piyasada geçici likidite sıkışıklığı yaşandığı zaman, bankacılık sistemi likiditesinin kısıtlı bir süre için artırılması amacıyla yapılıyor.
‘TL uzlaşmalı vadeli döviz satışı’ kararı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) “Türk Lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemi" başlatma kararı aldı.
Bankadan “TCMB nezdinde Türk Lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine ilişkin basın duyurusu”nda şu bilgiye yer verildi:
“Döviz piyasasının sağlıklı çalışması, döviz kurlarında gözlenebilecek oynaklıkların engellenmesi ve döviz likiditesinin dengelenmesi amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlanacaktır.”
Borsa İstanbul’da önlemler
Borsa İstanbul’da 6 Mart seans bitimine kadar açığa satış işlemleri yasaklandı, kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına karar verildi.
Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Bölgemizde jeopolitik gerginlik ve çatışmaların sermaye piyasasına olası etkilerinin sınırlandırılmasını, sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin ve gelişmesinin sağlanmasını, yatırımcıların hak ve menfaatlerinin korunmasını teminen bazı tedbirlerin alınması gereği hasıl olmuştur.
Bu sebeple, 02.03.2026 tarihinden 06.03.2026 tarihi seans sonuna kadar,
-Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına,
-Kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına karar verilmiştir.”
Türkiye-İran gümrük kapılarında önlemler
ABD ve İsrail’in Tahran yönetimine yönelik operasyonlarının ardından Türkiye-İran sınırında ek önlemler alındı, günübirlik yolcu geçişleri karşılıklı olarak durduruldu.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yaptığı açıklamada bölgede yaşanan gelişmelerin gümrük teşkilatı tarafından anlık değerlendirildiğini belirterek, şunları kaydetti:
“Bu kapsamda Türkiye-İran sınırında bulunan Ağrı-Gürbulak, Van-Kapıköy ve Hakkâri-Esendere gümrük kapılarında herhangi bir olağanüstü durum söz konusu değildir. Her üç gümrük kapılarımız ile İran tarafı arasında ticari yük geçişleri kontrollü olarak devam etmektedir.
Bununla beraber, her üç gümrük kapılarında günübirlik yolcu geçişleri karşılıklı olarak durdurulmuş bulunmaktadır. İran kendi vatandaşlarının Türkiye üzerinden kendi ülkesine girişlerine izin vermektedir. Türkiye olarak biz de kendi vatandaşlarımızın ve üçüncü ülke vatandaşlarının İran’dan ülkemize girişine izin vermekteyiz.
Gümrük kapılarımızdaki geçişler, ilgili tüm idari makamlarımızca ve İran tarafı ile koordinasyon içinde, kontrollü ve kesintisiz şekilde devam etmektedir.”
Açıklamada, ihtiyaç duyulması halinde gümrük kapılarında alınacak ek önlemlere ilişkin eylem planlarının güncellendiği belirtilerek, şu ifadelere yer verildi:
“Ticaret Bakanlığımızın ilgili gümrük birimleri ile yapılan değerlendirmelerde; gümrük kapılarında ihtiyaç duyulması halinde alınabilecek ilave tedbirler ve eylem planları güncellenmektedir.”
