Türkiye’de aile yapısı küçülüyor

Türkiye’de 2008’de 4 kişi olan ortalama hane halkı büyüklüğü 2025’te 3 kişiye düştü. 2014’te yüzde 13,9 olan tek kişilik hane halklarının oranı ise yüzde 20,5'e yükseldi. 

2025 yılında nüfusun yüzde 20,6’sı yoksul. Tek kişilik hanelerin yüzde 9,8'i, tek çekirdek aileden oluşan hanelerin yüzde 20,4'ü, geniş ailelerden oluşan hanelerin yüzde 27,1'inin, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hane halklarının ise yüzde 14,3'ü yoksulluk sınırının altında yaşıyor.

Türkiye’deki insanların en büyük mutluluk kaynağı aileleri oldu. 

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı aile istatistikleri açıklandı. 

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye'de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hane halkı büyüklüğü, azalma eğilimi göstererek 2025 yılında 3,08 kişiye düştü. 

Ortalama hane halkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 4,84 kişiyle Şırnak oldu. Bu ili 4,63 kişi ile Şanlıurfa ve 4,43 kişi ile Batman izledi. Ortalama hane halkı büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 2,49 kişi ile Tunceli oldu. Tunceli'yi, 2,50 kişi ile Giresun ve 2,51 kişi ile Çanakkale takip etti. 

Yalnız yaşayanların oranı arttı

ADNKS sonuçlarına göre, 2014 yılında yüzde 13,9 olan yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hane halklarının oranının 2025 yılında yüzde 20,5'e yükseldiği görüldü.

Tek çekirdek aile olarak ifade edilen, yalnızca eşlerden veya eşler ve çocuklarından veya tek ebeveyn ve en az bir çocuktan oluşan hane halklarının oranı, 2014 yılında yüzde 67,4 iken 2025 yılında yüzde 62,7'ye geriledi. 

Diğer yandan, geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hane halklarının oranı 2014 yılında yüzde 16,7 iken 2025 yılında yüzde 13,5 oldu.

Yüzde 11,3'ünü tek ebeveyn ve çocukları oluşturdu

Türkiye'de 2014 yılında toplam hane halklarının yüzde 7,6'sını tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hane halkları oluştururken 2025 yılında yüzde 11,3'ünü oluşturdu. 

Toplam hane halklarının 2025 yılında yüzde 2,8'ini baba ve çocuklardan oluşan, yüzde 8,5'ini ise anne ve çocuklardan oluşan hane halklarının oluşturduğu görüldü.

 Birlikte yaşayanların oranı arttı

Çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişinin birlikte yaşadığı hane halklarının oranı yüzde 3,3'e yükseldi.

Aralarında eş, anne-çocuk veya baba-çocuk ilişkisi olmayan fertleri içeren; diğer bir ifadeyle çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hane halklarının oranı 2014 yılında yüzde 2,1 iken 2025 yılında yüzde 3,3 oldu. 

Tek kişilik hane en çok Gümüşhane’de  

İllere göre hane halkı tipleri incelendiğinde, 2025 yılında tek kişilik hane halklarının oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 32,7 ile Gümüşhane olduğu görüldü. Gümüşhane ilini yüzde 30,8 ile Tunceli ve yüzde 30,5 ile Giresun izledi. 

Diğer yandan tek kişilik hane halklarının oranının en düşük olduğu il ise yüzde 11,5 ile Batman oldu. Bu ili yüzde 12,4 ile Diyarbakır ve Van izledi.

Çekirdek ailenin en fazla olduğu il Gaziantep 

Tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında yüzde 70,5 ile Gaziantep oldu. Gaziantep ilini yüzde 69,8 ile Diyarbakır ve yüzde 69,6 ile Şanlıurfa takip etti. 

Tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının oranının en düşük olduğu il ise yüzde 49,9 ile Tunceli oldu. Tunceli ilini yüzde 51,5 ile Gümüşhane ve yüzde 53,4 ile Artvin izledi.

En çok geniş aile Hakkari’de  

Geniş aileden oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında yüzde 21,2 ile Hakkâri oldu. Hakkâri ilini yüzde 19,2 ile Batman ve yüzde 18,6 ile Şırnak izledi. 

Bu oranının en düşük olduğu il ise yüzde 9,2 ile Eskişehir oldu. Eskişehir ilini yüzde 10,3 ile Ankara ve Çanakkale takip etti. 

Hanelerin yüzde 41,9’unda en az bir çocuk var  

ADNKS sonuçlarına göre 2025 yılında toplam hane halkı sayısı 26 milyon 977 bin 795 oldu. Hanelerin yüzde 41,9'unda 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. 

Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hane halkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 27,3 ile Tunceli olduğu görüldü.

Hanelerin yüzde 19,1'inde 0-17 yaş grubunda bir çocuk, yüzde 14,1'inde iki çocuk, yüzde 5,7'sinde üç çocuk, yüzde 1,9'unda dört çocuk, yüzde 1,1'inde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.

Her 4 haneden birinde yaşlı fert var

Türkiye'de 2025 yılında toplam 26 milyon 977 bin 795 haneden 7 milyon 46 bin 560'ında 65 ve daha yukarı yaşta en az bir fert bulunduğu görüldü. Diğer bir ifadeyle, hanelerin yüzde 26,1'inde en az bir yaşlı fert yaşadığı görüldü.

2014 yılında en az bir yaşlı fert bulunan hanelerin 1 milyon 73 bin 367'sini tek başına yaşayan yaşlı fertler oluştururken 2025 yılında 1 milyon 836 bin 496'sını tek başına yaşayan yaşlı fertler oluşturdu.

Tek kişilik hanelerin yüzde 33,2'si yaşlılar 

Ülkemizde tek kişilik yaşlı hane halklarının toplam tek kişilik hane halkları içindeki oranı 2025 yılında yüzde 33,2 oldu. Cinsiyete göre tek kişilik yaşlı hane halkı oranı incelendiğinde bu oranın yüzde 26,5'ini erkek, yüzde 73,5'ini ise kadınların oluşturduğu görüldü.

Tek kişilik yaşlı hane halklarının toplam tek kişilik hane halkları içindeki oranının en yüksek olduğu illere bakıldığında, yüzde 47,6 ile Balıkesir'in ilk sırada yer aldığı görüldü. Bunu sırasıyla yüzde 47,4 ile Burdur ve yüzde 46,8 ile Çorum izledi. Bu oranın en az olduğu iller ise sırasıyla yüzde 10 ile Hakkâri, yüzde 16,2 ile Şırnak ve yüzde 21 ile Batman oldu.

Yaşlıların yüzde 37,9'u çocuğunun yanında  

Yaşlı fertlerin 15 ve daha yukarı yaştaki çocukları ile ikamet ettikleri yerlere göre mesafeleri incelendiğinde ve birden fazla çocuğu olan yaşlı fertlerin en yakın mesafede ikamet eden çocuğunun ikamet yeri dikkate alındığında, 2025 yılında yaşlı fertlerin yüzde 37,9'unun en az bir çocuğu ile aynı adreste, yüzde 5,9'unun çocuğu ile aynı binada, yüzde 6,8'inin aynı cadde veya sokakta, yüzde 8,3'ünün çocuğu ile aynı köyde veya mahallede, yüzde 15'inin çocuğu ile aynı ilçede ve yüzde 9,3'ünün çocuğu ile aynı ildeki farklı bir ilçede ikamet ettiği görüldü.

Diğer yandan yaşlı fertlerin yüzde 9,9'unun aynı ilde ikamet eden çocuğunun olmadığı, yüzde 1,7'sinin ise Türkiye'de ikamet eden çocuğunun olmadığı görüldü.

Yaşlı fertler yaş grubuna göre incelendiğinde, 75 ve daha yukarı yaştaki fertlerin yüzde 36,4'ünün, 85 ve daha yukarı yaştaki fertlerin yüzde 39,9'unun, 90 ve daha yukarı yaştaki fertlerin yüzde 43'ünün en az bir çocuğu ile aynı adreste ikamet ettiği görüldü.

Tek başına yaşayan yaşlı fertlerin yüzde 14,3'ünün aynı ilde yaşayan çocuğunun bulunmuyor.

Tek başına yaşayan ve aynı ilde ikamet eden çocuğu olmayan yaşlı fertlerin oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında yüzde 40,9 ile Çankırı oldu. Bu ili yüzde 39,8 ile Kastamonu ve yüzde 39,3 ile Sinop izledi. Tek başına yaşayan ve aynı ilde ikamet eden çocuğu olmayan yaşlı fertlerin oranının en düşük olduğu il ise yüzde 4,1 ile İstanbul oldu. Bu ili yüzde 4,8 ile Gaziantep, yüzde 5,2 ile Şırnak ve Şanlıurfa izledi.

Hiç evlenmeyenlerin yüzde 70'i ebeveyn yanında

 ADNKS sonuçlarına göre 2025 yılında, 25-29 yaş grubunda ve hiç evlenmemiş olan 3 milyon 502 bin 33 kişiden 2 milyon 452 bin 909 kişinin anne ve/veya babasıyla yaşadığı görüldü. Diğer bir ifadeyle, 25-29 yaş grubunda hiç evlenmemiş olup ebeveynleri ile yaşayanların oranı toplamda yüzde 70 oldu. Bu oranın yüzde 42,6'sını erkekler, yüzde 27,4'ünü ise kadınlar oluşturdu.

 Akraba evliliği oranı düştü

ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında toplam resmi evlilikler içinde, son evliliğinde birinci dereceden kuzenleri ile akraba evliliği yapmış bireylerin oranı yüzde 8 oldu. 

Akraba evlilikleri akrabalık türüne göre incelendiğinde, akraba evliliği yapmış bireylerin yüzde 46,4'ünün hala/dayı çocukları ile yüzde 27,2'sinin amca çocukları ile ve yüzde 26,4'ünün ise teyze çocukları ile evli olduğu görüldü.

Toplam resmi evlenmeler içindeki akraba evlilikleri illere göre incelendiğinde, 2025 yılında toplam evli bireyler içinde son evliliğinde akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en fazla olduğu il yüzde 19,7 ile Mardin oldu. Bu ili yüzde 18,8 ile Şanlıurfa ve yüzde 16,7 ile Siirt izledi. 

Akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en az olduğu il ise yüzde 1,2 ile Edirne oldu. Bu ili yüzde 1,5 ile Kırklareli ve yüzde 2 ile Çanakkale izledi.

Evlenme istatistikleri sonuçlarına göre, 2010 yılında gerçekleşen resmi evlenmelerin yüzde 5,9'unun akraba evliliği olduğu ve bu oranın sonraki yıllarda sürekli düşüş göstererek 2020 yılında yüzde 3,8, 2025 yılında ise yüzde 3 olduğu görüldü.

Akraba evliliği oranı illere göre incelendiğinde, 2025 yılında akraba evliliği oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 16,9 ile Şanlıurfa olduğu görüldü. Bu ili, yüzde 11 ile Mardin ve yüzde 10,8 ile Siirt izledi. Akraba evliliği oranının en düşük olduğu il yüzde 0,4 ile Kütahya ve Edirne oldu. Bu ili yüzde 0,5 ile Çanakkale izledi.

Aile en büyük mutluluk kaynağı 

Yaşam Memnuniyeti Araştırması, 2025 sonuçlarına göre bireylerin mutluluk kaynağı olan kişiler incelendiğinde, kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtenlerin oranı yüzde 69 olurken, bunu sırasıyla yüzde 15,6 ile çocukları, yüzde 4,8 ile kendisi, yüzde 3,9 ile eşi, yüzde 3,3 ile annesi/babası ve yüzde 1,9 ile torunları takip etti.

Babası vefat etmiş çocuklar

ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında Türkiye'de toplam 21 milyon 375 bin 930 çocuk içinde hem annesi hem babası vefat etmiş çocuk sayısının 4 bin 907, babası vefat etmiş çocuk sayısının 251 bin 929, annesi vefat etmiş çocuk sayısının ise 79 bin 214 olduğu görüldü.

Cinsiyete göre incelendiğinde hem annesi hem babası vefat etmiş erkek çocuk sayısının 2 bin 552, kız çocuk sayısının 2 bin 355, babası vefat etmiş erkek çocuk sayısının 128 bin 983, kız çocuk sayısının 122 bin 946, annesi vefat etmiş erkek çocuk sayısının 40 bin 478, kız çocuk sayısının 38 bin 736 olduğu görüldü.

Boşanmalar bir yılda 191 bin 371 çocuğu etkiledi 

Kesinleşen boşanma davaları sonucunda 2025 yılında 193 bin 793 çift boşanırken 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Boşanma davaları sonucu, çocukların velayetinin çoğunlukla anneye verildiği görüldü. Çocukların velayetinin yüzde 74,6'sı anneye, yüzde 25,4'ü babaya verildi.

On bini aşkın çocuk koruyucu aile yanında 

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre, 2025 yılında Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 15 bin 508 olduğu görüldü. 

Mevcut koruyucu aile sayısı 9 bin 96, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 10 bin 841 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı 2025 yılında 681 oldu.

Geniş ailelerin yüzde 27,1'i yoksulluk sınırının altında 

Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 60'ı dikkate alınarak belirlenen sınıra göre yoksulluk oranı 2025 yılında yüzde 20,6 olarak gerçekleşti.

Hane halkı tipine göre yoksulluk oranı incelendiğinde ise tek kişilik hane halklarının yüzde 9,8'inin, tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının yüzde 20,4'ünün, geniş ailelerden oluşan hane halklarının yüzde 27,1'inin, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hane halklarının ise yüzde 14,3'ünün yoksulluk sınırının altında yaşadığı görüldü.

 Yüzde 57'lik kesim kendi evinde yaşıyor 

Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, 2025 yılında konutun mülkiyet durumları incelendiğinde, fertlerin yüzde 57,1'inin oturduğu konutun sahibi olduğu, yüzde 27'sinin ise kiracı olduğu görüldü. Lojmanda oturanların oranı yüzde 0,9 olurken kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise yüzde 15 olarak gerçekleşti.

En önemli konut ve çevre sorunu 

Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre; 2025 yılında nüfusun yüzde 28,8'i konutunda sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi vb. sorunla karşılaştı. 

Diğer yandan nüfusun yüzde 27,9'u izolasyondan dolayı ısınma sorunu yaşarken, yüzde 22,1'i trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel sorunlar yaşadı.